Thiết kế cửa

thiết kế kiến trúc cửa được nói ở mục 3.2.13, ở đây’ sẽ nói về thiết kế kết cấu.
Cửa có thể có khuôn hoặc không khuôn, có cánh hoặc không có cánh. Cửa nên có khuôn. Cánh có thể có khung (thường dùng) và không có khung. Thông thường khuôn và khung của cùng loại vật liệu.
Muốn cửa cách ầm thì phải làm hai lớp và kín khít.

1. Cửa đi thường được làm bàng gỗ hoặc kim loại, cửa đi nội bộ có thể làm bằng nhựa.
Khuôn của đi bằng gỗ phải là gỗ cứng, khô, mộng liên kết kín, chắc chắn, không chêm. 
Khuôn cửa đi có thể có gờ (ngưỡng) hoặc không có gờ phía dưới (sát mặt nền, mặt sàn). Loại khuôn có gờ thường dùng cho cửa ngoài nhà. Ưu điểm của khuôn có gờ là có thể chống được mưa hắt, gió bụi và cách âm tốt. Gờ cao hơn mặt nền, mật sàn 15-20 mm (không nên cao quá dễ bị vấp).
Các cửa đi trong nhà không nên làm gờ, lúc đó cánh cửa cách mặt nền, mặt sàn 6-10 mm. Khi của ngoài nhà có hành lang hoặc mái hắt thì cũng không cần có gờ. Hình 3.157
Tiết diện khuôn cửa thường như nhau ở mỗi cửa. Tùy theo của rộng – hẹp, khuôn đớn hoặc khuôn kép để chọn tiết diện khuôn. Với khuôn đơn thường dùng gỗ hộp (xẻ) 60 X 80, 70 X 80, 80 X 80, 80 X 100, 100 X 100 (mm); khuôn kép 60 X 140, 60 X 240, 70 X 160, 80 X 140,… (mm).
Hai bên thanh ngang (trên) thường nhô ra mỗi bên 110 ram để liên kết chắc khuôn vào tường (h.3.157).
Liên kết giữa tường và khuôn cửa đi bằng bật thép hoặc thép đuôi cá bắt xiên vào tím tường tại vị trí bản lề cửa. Giữa khuôn của và tường nên đóng thêm nẹp gỗ vào mặt tường phía trong.
Cánh của đi có thể có khung hoặc không có khung, ở giữa lắp chớp, gỗ liền (panô) hoặc kính.

Thiết kế cửa 1

Khung cánh cửa đi dày 40 – 50 mm, rộng 80 – 200 mm. Các thanh đứng và thanh ngang trên thường có tiết diện như nhau, thanh ngang giữa thì rộng hơn (dày như nhau). Thanh ngang dưới rộng nhất (vì dễ bị hỏng nhất).
Gỗ lắp ở giữa (chớp hoặc panô) thường dùng gỗ đặc dày 10 – 20 mm hoặc gỗ dán 5 lớp, kính dùng loại dày 3 mm (khi ô có diện tích nhỏ) và 5 mm (khi ô có diện tích lớn). Nan và mũi chớp từ trên xuống phải bằng nhau, không xộc xệch, góc nghiêng của nan chớp 45 – 60° (góc càng lớn thì thông gió càng kém nhưng che nắng – mua tốt hơn và ngược lại góc càng bé thì thông gió tốt nhưng nước mưa dễ hắt vào nhà.
Cửa panô ván phải nong sâu 12 mm, chắc chắn. Đố cửa kính phải thẳng, đặc biệt là các đố dọc.
Cửa đi bằng gỗ dán cũng có khung và hai mặt ghép gỗ dán 3-5 lớp.
Khi cửa đi có lắp kính thì khung và đố cánh cửa mặt hướng ra ngoài phải soi hèm dể lấp kính. Các hèm sâu 10 – 16 mm, rộng 8-12 mm. Mặt phía ưong của cửa thường làm các gờ chỉ để giảm bớt khả năng che ánh sáng và tăng vẻ đẹp cho cửa. Dùng mattit gắn hoặc nẹp gỗ để lắp kính vào cửa.

Thiết kế cửa 1

Một vài loại cửa đi như ở hình 3.158: a/ cửa chớp; b/ cửa panô; c/ cửa kính và panô; d/ cửa ván ghép; e/ cửa ván có nẹp.

2. Của sổ loại cánh một lớp luôn mờ ra ngoài. Cửa sổ loại bản lề (trục quay) bên cạnh (theo chiều dứng) thông thường nhất. Trục quay có thể nằm ngang: ưên, dưới hoặc ở giữa. Nếu muốn đơn giản và rẻ tiền thì dùng chớp lật bằng kính. Nếu muốn khi mở không chiếm không gian thì làm cửa đẩy (thường là đẩy ngang) (h.3.159).

Hình 3.159
Khi thiết kế cửa sổ, ngoài việc dảm bảo tính bền chắc, tiện dùng, mỹ quan,… còn phải chú trọng đến các yêu cẩu về thông gió, giữ nhiệt, cách nhiẹt, cách âm, phòng mua, che nắng, phòng cháy, an toàn,… và tất nhiẽn phải kinh tế. Các yêu cầu khi thiết kế của đi cũng cần được tham khảo khi thiết kế cửa sổ.
Cửa sổ về phía Tây hoặc Tây – Nam nhất thiết phải có ôvãng dể che mưa – nắng. Trường hợp không gian hạn chế thì phải làm kết cấu che chắn hoặc nan chớp bêtông nhưng chú ý là không cản ưở sự thông gió. Tốt nhất là lắp loại che nắng kiểu chớp nan thưa, đặt đúng.
Khuôn cửa sổ tương tự như khuôn cửa đi nhung thường nhỏ hơn và bốn phía có tiết diện như nhau. Hai bên thanh ngang thường nhô ra mỗi bên 110 mm để liên kết chắc khuôn vào tường (h.3.160).

Thiết kế cửa 1

Thiết kế cửa 1

Cửa hai lớp (1) có tác dụng rất tốt: lớp chớp (ngoài) che nắng, thông gió; lớp kính (trong) lấy ánh sáng, chống mưa, chống gió lạnh.
Cánh cửa sổ cũng có các loại tương tự như cánh cửa đi (h.3.161): a/ cửa chớp; b/ cửa panô; c/ cửa kính; d/ cửa chớp và panô; e/ cửa kính và panô; f/ cửa ván có nẹp.
Khung cánh cửa sổ tương tự như khung cánh cửa đi nhưng hẹp hơn (rộng chỉ 60 – 80 – 100 mm, đố ngang, đố dọc vào khoảng 25 – 30 mm).
Cánh cửa sổ lắp kính tưoỊng tự như cánh của đi lắp kính. Nếu lắp kính phản quang hoặc kính màu thỉ tác dụng phản xạ tốt.
Liên kết giữa tường và khuôn cửa sổ tương tự như cửa đi.
Gờ hắt nước trên cửa như ở hình 3.146 hoặc hình 3.162 : 1 – gờ hắt nước; 2 – tám tôn; 3 – lanhtô.
Cấu tạo thoát nước mua ở của sổ như ở hình 3.163: a/ dọc của; b/ giữa khuôn của và khung cửa; c/ lỗ thoát nuức trên bậu cửa.
Gờ bậu cửa sổ nhố ra khỏi mật tường 60 mm, xây bằng gạch nằm (h. 3.164a), gạch nghiêng (h.3.164b) hoặc hàng gạch xây dốc (h.3.165a), xây bằng (h.3.165b), tấm bêtông đúc sẵn (h.3.165c). Trên bậu của phải trát vữa tạo độ dốc.

 Bậu cửa sổ phải thoát nước dễ dàng, nướcTchông ngấm vào trong nhà hoặc ứ dọng trên của. Cấu tạo thoát nước ờ bậu cửa sổ như ở hình 3.166: a/ khi cửa sổ không khuôn; b/ khi cửa sổ có khuôn.
Độ nhô ra khỏi mặt tường của gờ bậu cửa sổ phải tuân theo quy định ở mục 1.1.4.

 Để chắn gió qua khe hở giữa khuôn (tường) và cánh của, không xây thẳng như ở hình 3.167a, mà xây nhô ra (gọi là “tai”) — viên gạch theo
hình chữ L (phía ngoài) như ở hình 3.167b hoặc tai hình chữ T (ỏ giữa) như ờ hình 3.167c.
Của sổ nhô ra là toàn bô khối của sổ và sàn khu vực có cửa sổ nhô ra khỏi mặt ngoài của nhà khoảng 600 – 1000 mm để rộng tầm ngắm cảnh. Cửa sổ nhô thường dùng cho phòng khách, phòng ngủ.
Của sổ chống muối ngăn bằng lưới để chống muỗi và côn trùng mà vẫn thông thoáng. Cửa sổ chống muỗi có khuôn gỗ hoặc khuôn nhôm để tạo cửa phụ mờ vào trong. Có nhiều loại lưới: thép, nhôm, nhựa,… nhưng loại của Hãng Cyclone (Ôxtrâylia) có nhiều ưu điểm hơn cả: mỏng, thoáng, mắt nhỏ, không giảm ánh sáng và ngăn muỗi có hiệu quả.

3. Cửa trời ở trên mái, để lên mái, chiếu sáng tầng giáp mái hoặc lổng cầu thang. Cửa trời thường có khung kinh hoặc cánh cửa kính.