Công tác xây – P2

2. vữa
Các vấn để chung về vữa xem ở mục 2.9, ở dây chỉ dề cập dến một số vấn đề về thi công vữa.
1. Yêu cầu về vật liệu để trộn vữa
Vật liệu để trộn vữa là cát, vôi, ximăng,… và nước.
a/ Cát để trộn vữa phải đạt các yêu cầu của TCVN 1770 – 1986 (Cát Xây dựng. Yêu cầu kỹ thuật):
1. Trong cát thiên nhiên, nhất là cát đen, thường lẫn hạt sét, bùn, bụi và các tạp chất khác gọi là các tạp chất có hại, làm giảm cường độ của vữa, nên trước khi trộn vữa, nếu cát có nhiều tạp chất thì phải rửa sạch trước lúc dùng. Quy định về các tạp chất có hại không dược vượt quá các trị số phần trăm (%) khối lượng cát, như sau:
15 – đối với vữa mac 8 – 25;
10 – đối với vữa mac 25 – 50;
5 – đối với vữa mac 50 – 75;
3 – đối với vữa mac >75.
Hàm lượng muối sunphat, sunphit tính ra S03 không lớn hơn 2%.
2. Tất cả cát trộn vữa đều phải sàng để loại bỏ các hạt quá cỡ, hạt sét, á sét, các tạp chất ở dạng cục và rác bẩn.
3. Cõ hạt cát phải theo yêu cầu của từng loại vữa (xem cụ thể ở các loại vữa: vữa trát, vữa lát, vữa ốp, vữa láng,…) nhưng nói chung không dùng cát cỡ hạt rất to (1 – 5 mm).
4. Cát trộn vữa phải có môđun dô lớn không nhỏ hơn:
0, 7 – đối với vữa mac < 75;
1,5 – đối với vữa mac > 75.
5. Nói chung không nên dùng cát biển hoặc cát lấy ờ vùng nước mặn để trộn vữa, nhất là (tuyệt đối không dùng) để trộn vữa dùng cho khối xây có đặt cốt thép. Khi phải dùng cát này dể trộn vữa thì phải rửa bằng nước ngọt.
6. Cát dùng trộn vữa ximăng phải khô.
b/ Vôi dể trộn vữa phải dáp ứng các yêu cầu kỹ thuật ở mục 2.7.1.1.
Vôi nhuyễn dùng để trôn vữa phải tôi ít nhất một tháng. Vôi tôi bằng máy có thể dùng ngay. Khi vôi tôi chưa đủ thời gian quy định nói trên, muốn dùng để trôn vữa thì phải hòa thành nước vôi và lọc kỹ.
Vôi đã khô thì không dùng để trộn vữa.
c/ Đất sét để trộn vữa phải là đất sét béo.
d/ Xtmăng để ưôn vữa phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật ở mục
2.7.2, đồng thời:
1. Không nên dùng lẫn các loại ximãng khác nhau, cho dù cùng mac.
2. Các loại ximăng đặc biệt (chống sunphat, chịu axit, …) chỉ dùng khi có yêu cầu của thiết kế.
e/ Thạch cao (xem ở mục 2.7.3.1).
f/ Manhezit (xem ở mụe 2.7.3.2).
g/ Thủy tinh lỏng (xem ở mục 2.7.3.3).
h/ Bỉtum (xem ở mục 2.7.4).
i/ Gudrong (xem ờ mục 2.7.5).
k/ Nước (xem ở mục 2.6.7).
1/ Phụ gia (xem ở mục 2.8).

2. Yêu cầu khi trộn vữa
Khi trộn vữa phải đạt các yêu cầu của TCVN 4055 – 1985 (Hướng dẫn pha trộn và sử dụng vữa xây) và TCVN 4459 – 1987 (Hướng dẫn pha trộn và sử dụng vữa trong xây dựng):
1. Nơi trộn vữa phải che mua nắng, nhất là hướng Đông và huứng Tây.
2. Dùng gạch dể lát hoặc tấm tôn làm sàn trộn vữa. Giữa sàn trộn vữa nên làm trũng hơn xung quanh dể giữ nước khỏi chảy ra ngoài.
3. Nên có hộc đong cát, kích thước (trong lòng) đáy 50 X 50 (cm), cao 50 cm. Như vậy cứ mỗi 10 cm chiều cao, lượng cát là 25 /.
Xô tôn thường có loại 7 / hoặc 10 /.
4. Phải đảm bảo mac > vữa thiết kế.
5. Phải đảm bảo độ dèo, độ sụt theo yêu cầu thiết kế.
6. Vật liệu ưộn vữa phải dược cân đong chính xác, không được sai quá các trị số (% khối lượng) sau đây:
1 – đối với ximãng, nước;
5 – đối với vôi, cát.
7. Vật liệu trộn vữa phải dược cân đong đủ cho từng mẻ trộn, không được cho thêm trong quá trình trộn.
8. Có thể trộn vữa bằng tay (thủ công) hoặc bằng máy. Không có máy mới trộn bằng tay. Khi trộn bằng máy, vữa dược trộn đều hơn, năng suất cao hơn.
Thời gian trộn một mẻ (thùng) vữa từ lúc đổ nước vào, khoảng 3 – 5 phút, tùy từng loại vữa.
9. Phải trộn thật đều cho đổng nhất và đều màu.
10. Khi trời hanh khô, nắng gắt phải tăng độ dẻo. Không ưôn hoặc đổ vữa ra chỗ nắng. Khi trời mưa phải che đậy cho vữa, không cho nước mưa hắt vào vữa.
11. Chỉ ưộn lượng vữa vừa đủ để dùng hết trước khi vữa ninh kết.
12. Vữa đã ninh kết xong thì không ưộn lại. để dùng mà phải loại bỏ.
Cần chú ý rằng, các kết cấu nằm trong đất rất ẩm, ưong nước phải dùng chất dính kết dông cứng dược trong nước để trộn vữa. Các chất dính kết dể trộn vữa dùng cho các kết cấu dưới nền có nước xầm thực phải tuân theo chỉ dẫn của thiết kế.

3. Liều lượng và cách trộn các loại vữa
Liều lượng từng loại vật liệu dể trộn vữa, còn gọi là tỷ lệ pha trộn, tỷ lệ phối hợp thành phần vật liệu. Tùy theo liều lượng mà vữa có cường độ (mac), độ bền, công dụng,… khác nhau, do vậy liều lượng của vữa phải chặt chẽ.
Liều lượng có thể tính theo công thức hoặc lấy tương đối theo bảng.

Công tác xây - P2 1